EORI numarası nasıl alınır? AB dışındaki Türk şirketi için

AB'de kuruluşu olmayan bir Türk şirketi EORI numarasını, AB'de ilk gümrük işlemini yapmayı planladığı ülkenin gümrük idaresinden alır. Başvuru o ülkenin kanalından yapılır (Almanya'da 1 Ekim 2026'dan beri Zoll-Portal, Fransa'da SOPRANO EORI gibi), numara bütün AB'de geçerlidir ve süresi dolmaz. Başvurudan önce iki şeyin netleşmesi gerekir: şirketin bu numaraya gerçekten ihtiyacı olup olmadığı ve numara alındıktan sonra AB'de gümrük beyanını kimin vereceği. EORI tek başına şirkete beyan verme yetkisi kazandırmaz.

Bu yazı kimin için? Bir iş ortağı EORI istediği için ya da AB'de kendi adına işlem yapmayı planladığı için numara almayı düşünen, AB'de şubesi veya şirketi olmayan Türk şirketleri için. Bu yazı bir portal kılavuzu değildir; başvurudan önce verilmesi gereken kararları sırayla anlatır.

Kontrol tarihi: 23 Ekim 2026. Ülke kanalları değişebilir; başvurudan önce ilgili gümrük idaresinin güncel sayfası esas alınmalıdır.

1. İhtiyacı ve rolü netleştirmek

EORI başvurusunun ilk adımı başvurunun kendisi değil, "bu numara hangi işlemde, hangi sıfatla kullanılacak?" sorusudur. AB'nin gümrük yetki devri tüzüğünün 5. maddesi, AB'de yerleşik olmayan işletmelerin kayıt yaptırması gereken durumları sayar: gümrük beyanı vermek (bazı istisnalar dışında), giriş veya çıkış özet beyanı vermek, geçici depolama beyanı vermek, deniz, hava ya da iç su yolu taşıyıcısı olarak çalışmak ve AB malı statüsünün kaydını istemek. Almanya Gümrük İdaresi de AB dışındaki işletmeler için genel bir başvuru yükümlülüğü olmadığını, numaranın örneğin beyan sahibi ya da taşıyıcı olunacaksa gerektiğini yazıyor.

Pratikte bu, şu soruların cevabına bakmak demektir:

• Numarayı kim istedi: alıcı mı, nakliyeci mi, pazaryeri mi, gümrük mü?
• Teslim şekli ne? Mal AB'de kimin adına gümrükten çekiliyor?
• Şirket AB'de beyan sahibi olacak mı, yoksa beyanı AB'deki alıcı veya onun temsilcisi mi verecek?

Çoğu satışta beyanı AB'deki alıcı verir ve kendi EORI numarasını kullanır. Bu durumda Türk şirketinin başvuru yapmasına gerek kalmayabilir. Satış biçimlerine göre ayrıntılı karar ağacı EORI gerekli mi? sayfasında.

2. Mevcut bir numara olup olmadığını kontrol etmek

Bir işletmenin aynı anda yalnız bir geçerli EORI numarası olabilir. Şirket geçmişte bir nakliyeci ya da iş ortağı aracılığıyla başka bir AB ülkesinden numara almış olabilir. Avrupa Komisyonu'nun EORI doğrulama aracı bir numaranın geçerliliğini gösterir; şirket kayıtlarında ya da eski gümrük belgelerinde geçen bir numara varsa önce o sınanmalıdır.

Bu adım atlanırsa sorun çıkabilir: Almanya Gümrük İdaresi, başka bir AB ülkesinden EORI almış yabancı işletmelerin Alman EORI numarası alamayacağını ve mevcut numaralarıyla tanımlanacaklarını açıkça yazıyor.

3. Başvuru ülkesini belirlemek

Avrupa Komisyonu'nun kuralı açık: AB'de kuruluşu olmayan işletme, ilk gümrük işlemini yapmayı planladığı üye devletten başvurur. AB'de birden fazla şubesi olan AB dışı işletme bu ülkelerden birini seçebilir. Almanya Gümrük İdaresi de başvurunun, ilk kez gümrük beyanı verilecek ya da karar talep edilecek ülkede yapılacağını belirtiyor.

Bu yüzden başvuru ülkesi bir tercih değil, iş planının sonucudur. Malın AB'ye ilk giriş yaptığı ya da ilk beyanın verileceği yer Almanya ise başvuru Almanya'ya, Hollanda'daki bir limandan giriş yapacaksa Hollanda'ya yönelir. Ülkenin numarayı hangi gerekçeyle vereceği, o ülkede gerçekten bir gümrük işlemi yapılacağının gösterilmesine bağlı olabilir; Almanya bunu, Zoll-Portal'a erişemeyen AB dışı başvuru sahiplerinden açıkça istiyor (aşağıda).

4. O ülkenin başvuru kanalını öğrenmek

Numara AB genelinde aynı işe yarasa da başvuru kanalları ülkeden ülkeye farklıdır. İki örnek:

• Almanya: 1 Ekim 2026'dan itibaren EORI başvurusu, kayıt bilgisi değişikliği ve numaranın sonlandırılması için Zoll-Portal kullanımı zorunlu. Eski 0870 formları yalnız "Ausfallverfahren" denen yedek usulde kabul ediliyor. Ayrıntılar: Almanya'dan EORI: Zoll-Portal dönemi.
• Fransa: Fransa Gümrük İdaresi, Fransa'da gümrük işlemi yapacak AB dışı işletmelerin SOPRANO EORI adlı çevrim içi hizmet üzerinden başvurduğunu belirtiyor.

Diğer ülkeler için kısa bir özet ülkeler sayfasında.

5. Kimlik doğrulama ve temsil sorusunu çözmek

AB dışındaki bir şirket için en çok takılınan nokta, başvuru kanalına nasıl gireceğidir. Bazı ülkelerin çevrim içi kanalları kendi ulusal dijital kimlik ya da vergi sistemlerine dayanır (Almanya'da ELSTER gibi); bu sistemlere AB dışındaki bir şirketin erişimi her zaman mümkün olmayabilir. Almanya bu duruma özel bir yol tanımlamış: Zoll-Portal'a ELSTER, Online-Ausweis veya BundID ile (EORI numarası zaten varsa eIDAS uyumlu imza sertifikasıyla) erişemeyen AB dışı başvuru sahipleri yedek usulü kullanabilir, ancak başvuruya numaranın neden gerektiğini ve Alman gümrüğünün neden yetkili olduğunu açıklayan bir gerekçe eklemeleri gerekir. Gerekçesiz başvurular reddediliyor.

Başvuru, şirketin kendisi yerine bir temsilci aracılığıyla da yapılabilir. Ancak temsilcinin kim olabileceği, hangi kanaldan ve hangi vekâletle işlem yapabileceği ülkeye göre değişir. Bu soru başvuru öncesinde ilgili ülkenin gümrük idaresinden teyit edilmelidir.

6. Şirket bilgilerini tutarlı hâle getirmek

Gümrük idaresi şirketin gerçekten var olduğunu ve başvuruyu yapanın şirketi temsil ettiğini görmek ister. Hangi belgenin, hangi dilde ve hangi onayla isteneceği ülkeden ülkeye değişir. Sık görülen sorunlar belgelerden çok tutarsızlıktır: unvanın sicildeki hâliyle başvuruda farklı yazılması, adresin farklı belgelerde farklı görünmesi, başvuruyu imzalayanın temsil yetkisinin belgelenmemesi. Bu tutarsızlıklar başvurunun geri dönmesine ya da numaranın yanlış bilgiyle verilmesine yol açabilir; sonradan düzeltmek ayrı bir işlemdir.

7. Numara geldikten sonra

• Numaranın Komisyon'un doğrulama aracında görünüp görünmediği kontrol edilir. Fransa, numaraların verildikten 24 saat sonra etkin olduğunu belirtiyor.
• Numara, beyanı verecek kişiye (alıcı, gümrük temsilcisi, nakliyeci) iletilir.
• Şirket bilgileri değişirse kayıt güncellenir. Numaranın süresi yoktur; yıllık yenileme yapılmaz.

Numarayı almak işin sonu değildir

EORI numarası şirketi tanımlar, ama AB'de kimin beyan sahibi olabileceğini Birlik Gümrük Kodeksi'nin 170. maddesi belirler. Bu maddeye göre beyan sahibi kural olarak AB'de yerleşik olmalıdır. İstisnalar dar: transit ve geçici ithalat beyanları, gümrük idaresinin haklı gördüğü ara sıra yapılan beyanlar ve karşılıklılık şartıyla AB'ye komşu bir ülkede yerleşik kişilerin o sınırdaki gümrük idaresine sunduğu mallar. Almanya, ara sıra beyan istisnasını serbest dolaşıma giriş için "yılda 10'dan az" beyanla sınırlı tutuyor ve kararı işlemi yapan gümrük idaresine bırakıyor.

Yani düzenli olarak AB'ye kendi adına mal sokmak isteyen bir Türk şirketi, EORI aldıktan sonra da çoğu zaman AB'de yerleşik bir temsilciyle çalışmak zorunda kalır. Bu nokta başvurudan önce düşünülmezse şirket elinde numara olduğu hâlde mal gümrükte bekleyebilir.

Süre ve ücret

Almanya Gümrük İdaresi numaranın ücretsiz verildiğini ve ücretli üçüncü taraf hizmetlere gerek olmadığını yazıyor. İşlem süresi için resmî bir taahhüt açıklamıyor; süre dosyanın eksiksiz olmasına ve kanala göre değişir. Numaranın ilk gümrük işleminden yeterince önce istenmesi, gecikme riskini azaltır.

Kaynaklar

• Avrupa Komisyonu — Economic Operators Registration and Identification number (EORI)
• Avrupa Komisyonu — EORI numarası doğrulama aracı
• Birlik Gümrük Kodeksi (AB) 952/2013, Madde 170 — Beyan sahibi
• Yetki Devri Tüzüğü (AB) 2015/2446, Madde 5 — AB'de yerleşik olmayan işletmeler
• Zoll — Beantragung einer EORI-Nummer
• Zoll — Fragen und Antworten zur EORI-Nummer
• Zoll — Release for free circulation (beyan sahibi ve ara sıra beyan istisnası)
• Fransa Gümrük İdaresi — EORI number

Bilgiler son kontrol tarihinde kaynaklarla karşılaştırıldı. Gümrük kuralları ve başvuru kanalları değişebilir; güncel koşullar için ilgili gümrük idaresinin sayfası esastır.