EORI gerekli mi? Satış biçimine göre karar ağacı
Şirketinize EORI gerekir mi? AB'ye nasıl sattığınıza göre gerekli, gerekli değil ve belirsiz durumları adım adım ayıran karar ağacı.
EORI'nin gerekip gerekmediği, AB'ye nasıl sattığınıza bağlıdır; satış yapıyor olmanız tek başına yeterli değildir. AB'deki alıcı malı kendi adına ithal ediyorsa EORI büyük ihtimalle gerekmez. Şirket AB'de ithalatı kendisi üstleniyorsa, AB'deki bir depoya kendi stokunu gönderiyorsa ya da taşıyıcı olarak özet beyan veriyorsa EORI gündeme gelir. Fuar ve geçici ithalatta çoğu zaman gerekmez. Bu sayfa, dört soruyla sizi bu üç sonuçtan birine götürür: gerekli, gerekli değil, belirsiz.
Bu sayfa kimin için? Bir iş ortağı EORI istediği için ya da AB'de yeni bir satış modeline geçeceği için "bize EORI gerekiyor mu?" sorusunu soran Türk şirketleri için.
Kontrol tarihi: 23 Ekim 2026. Karar ağacı genel kuralları gösterir; somut bir işlemde sonuç, işlemin ayrıntılarına ve ilgili ülkenin uygulamasına göre değişebilir.
Karar ağacı
Soru 1: Şirketin AB'de kurulu bir şirketi ya da şubesi var mı?
- Evet → AB'deki şirket, kurulu olduğu ülkenin gümrük idaresinden kendi numarasını alır ve AB'deki beyanlarda beyan sahibi olabilir. Komisyon'a göre AB'de yerleşik işletmeler gümrük faaliyetine başlamadan önce numara almalıdır. Sonuç: gerekli (AB şirketi için).
- Hayır → Soru 2.
Soru 2: Şirketin zaten bir AB EORI numarası var mı?
- Evet → Yeni numara gerekmez. Bir işletmenin yalnız bir geçerli EORI numarası olabilir; numara bütün AB'de kullanılır. Numaranın geçerliliği Komisyon'un doğrulama aracından kontrol edilebilir.
- Hayır ya da bilmiyoruz → Soru 3.
Soru 3: AB'de gümrük beyanını kim veriyor?
- AB'deki alıcı ya da onun gümrük temsilcisi, alıcı adına → Alıcının ithalat işlemlerini üstlendiği teslim şekillerinde (ör. EXW, FCA, FOB, CIF ya da DAP) beyanda alıcının numarası kullanılır. ICC'ye göre DAP'ta ithalat işlemleri alıcıya aittir. Sonuç: büyük ihtimalle gerekli değil.
- Biz ya da bizim adımıza bir temsilci → Soru 4. Temsilcinin beyanı şirketin adına mı yoksa kendi adına mı verdiği, numaranın kimde olması gerektiğini etkileyebilir; bu nokta temsilciyle netleştirilir.
- Bilmiyoruz → Sonuç: belirsiz. Önce satış sözleşmesindeki teslim şekli ve lojistik ortağının beyanı kimin adına verdiği netleşmelidir.
Soru 4: İşlemin türü ne?
- Fuar, numune ya da geçici ithalat → AB'nin gümrük yetki devri tüzüğünün 5. maddesi, geçici ithalat beyanlarını AB'de yerleşik olmayan işletmelerin kayıt yükümlülüğünün dışında tutar; ortak teminat sisteminin kullanılması gerektiğinde kayıt istenir. Sonuç: çoğu zaman gerekli değil. Mal AB'de satılırsa yeni bir ithalat işlemi doğar.
- Ara sıra yapılan ithalat (ör. DDP ile tek tük sevkiyat) → Sonuç: gerekli. Ayrıca Birlik Gümrük Kodeksi'nin 170. maddesine göre AB dışındaki şirketin kendi adına beyan verebilmesi, gümrük idaresinin bunu haklı görmesine bağlıdır. Almanya bu istisnayı serbest dolaşıma giriş için yılda 10'dan az beyanla sınırlı tutuyor.
- Düzenli ithalat, AB'deki depoya ya da fulfillment merkezine sevkiyat → Sonuç: çoğunlukla gerekli. Ancak numara tek başına yetmez; beyan sahibinin kural olarak AB'de yerleşik olması gerektiği için AB'de yerleşik bir gümrük temsilcisi gerekir. Ayrıntı: Amazon ve pazaryeri satıcıları için EORI
- Taşıyıcı olarak giriş ya da çıkış özet beyanı vermek → Komisyon'a göre AB dışındaki işletmeler taşıyıcı olarak hareket ettiklerinde numaraya ihtiyaç duyar. Sonuç: gerekli olabilir (taşıyıcının kendi numarası).
Üç sonucun anlamı
Gerekli değil
Şirket AB gümrüğünde işlemin tarafı değildir. Bir iş ortağı yine de numara istiyorsa, çoğu zaman kastedilen alıcının numarasıdır. Gereksiz bir başvuru, ileride yanlış ülkeden alınmış bir numarayla işlem yapmak gibi karışıklıklar doğurabilir; bir işletmenin yalnız bir geçerli numarası olabilir.
Gerekli
Numara, ilk gümrük işleminin yapılacağı ülkeden alınır. Ama asıl planlama numaradan sonra başlar: beyanı kim verecek, hangi temsil türüyle, hangi ülkede? Başvuru öncesi kararlar: EORI numarası nasıl alınır?
Belirsiz
En sık sonuç budur ve genellikle eksik bir bilgiden doğar: teslim şekli belli değildir, lojistik ortağının beyanı kimin adına verdiği bilinmez ya da ilk işlemin hangi ülkede yapılacağı netleşmemiştir. Bu bilgiler tamamlandığında sonuç da netleşir.
Satış biçimine göre özet
- AB'deki alıcı ithal ediyor: Büyük ihtimalle gerekli değil
- Kendi adımıza beyan veriyoruz (DDP gibi): Gerekli; temsil sorusu ayrıca
- Pazaryeri ya da AB'deki depo: Çoğunlukla gerekli; temsilci ve KDV planı ile birlikte
- Fuar, geçici ithalat: Çoğu zaman gerekli değil
- Bilmiyoruz: Belirsiz
Senaryoların ayrıntılı anlatımı: Hangi Türk şirketine EORI gerekir?
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu — Economic Operators Registration and Identification number (EORI)
- Yetki Devri Tüzüğü (AB) 2015/2446, Madde 5 — AB'de yerleşik olmayan işletmeler
- Birlik Gümrük Kodeksi (AB) 952/2013, Madde 170 — Beyan sahibi
- Zoll — Beantragung einer EORI-Nummer
- Zoll — Release for free circulation (beyan sahibi ve ara sıra beyan istisnası)
- ICC Academy — DAP ve DDP Incoterms® 2020 farkı
- Avrupa Komisyonu — EORI numarası doğrulama aracı
Bilgiler son kontrol tarihinde kaynaklarla karşılaştırıldı. Gümrük kuralları ve başvuru kanalları değişebilir; güncel koşullar için ilgili gümrük idaresinin sayfası esastır.
Sık sorulan sorular
AB'deki alıcımız EORI numaramızı istiyor, almamız gerekir mi?
EORI almazsak gümrükte sorun yaşar mıyız?
Karar ağacının sonucu belirsiz çıkarsa ne olur?
Şirketinize EORI gerekiyor mu?
İhtiyaç değerlendirmesi isteyin: satış biçiminize göre gerekli, gerekli değil ya da belirsiz sonucunu gerekçesiyle yazarız. Başvurunuzu aldıktan sonra size yazılı teklifle döneriz.