Amazon ve pazaryeri satıcıları için EORI

Türkiye'den AB pazaryerlerine (Amazon ve benzerleri) satış yapan bir şirketin EORI ihtiyacı, malın AB'ye nasıl girdiğine bağlıdır. Mallar AB'deki bir depoya, örneğin bir fulfillment merkezine satıcının kendi stoku olarak gönderiliyorsa, AB'de bu malı ithal edecek bir alıcı yoktur; ithalatçı tarafı satıcıdır ve EORI gündeme gelir. Ancak EORI tek başına yetmez: AB gümrük kodeksine göre beyan sahibi kural olarak AB'de yerleşik olmalıdır, bu yüzden düzenli sevkiyatta AB'de yerleşik bir gümrük temsilcisi gerekir. Türkiye'den tüketiciye doğrudan gönderilen küçük paketlerde ise asıl konu çoğunlukla KDV ve IOSS'tur.

Bu yazı kimin için? Amazon ya da başka bir AB pazaryerinde satış yapan veya yapmayı planlayan; mallarını Türkiye'den doğrudan gönderen ya da AB'deki bir depoya toplu sevkiyat düşünen Türk e-ticaret şirketleri için.

Kontrol tarihi: 23 Ekim 2026. Bu yazı AB gümrük ve KDV kurallarını anlatır; Amazon'un ya da başka bir pazaryerinin kendi koşullarını aktarmaz. Pazaryerinin ithalatçı, gümrük ve vergi konusundaki güncel şartları, satıcı panelindeki yardım sayfalarından ayrıca teyit edilmelidir.

Önce ayrım: üç farklı satış modeli

Pazaryeri satıcılarının EORI sorusu tek bir cevaba sığmaz, çünkü "Amazon'da satış" aslında birbirinden çok farklı üç gümrük durumunu kapsar:

1. Türkiye'den AB'deki tüketiciye doğrudan küçük gönderi (150 avroya kadar).
2. Türkiye'den AB'deki tüketiciye doğrudan, daha yüksek değerli gönderi.
3. Türkiye'den AB'deki bir depoya toplu sevkiyat ve satışların oradan yapılması.

Her birinde gümrük beyanını kimin verdiği, KDV'nin nasıl tahsil edildiği ve EORI'nin kimde olması gerektiği değişir.

1. Doğrudan küçük gönderiler (150 avroya kadar)

Bu modelde KDV tarafını IOSS düzenler. Komisyon'a göre IOSS, AB dışından gönderilen ve değeri 150 avroyu aşmayan mallarda KDV'nin satış anında tahsil edilip tek bir üye devlette beyan edilmesini sağlar. Satış bir pazaryeri üzerinden yapılıyorsa, bu gönderilerde KDV açısından pazaryeri satıcı sayılır (deemed supplier) ve KDV'yi o tahsil eder. Satıcı kendi sitesinden satıyorsa ve IOSS'u kullanmak istiyorsa, AB dışında yerleşik olduğu için AB'de yerleşik bir aracı ataması gerekir.

Gümrük tarafında 2026'da önemli bir değişiklik var: Komisyon'un duyurusuna göre 1 Temmuz 2026'dan itibaren değeri 150 avroya kadar olan gönderilere geçici olarak, tarife sınıflandırmasına göre kalem başına 3 avroluk bir gümrük vergisi uygulanıyor; beyan ve ödeme sorumluluğu satıcıda ya da ithalatçıda.

EORI açısından bu modelde belirleyici olan, gönderinin AB'de kimin beyanıyla ve kimin adına gümrükten geçtiğidir. Satıcının kendi EORI'sine ihtiyaç duyup duymadığı, kullandığı gönderim modeline ve lojistik ortağının beyanı nasıl yaptığına göre değişir; bu nedenle bu senaryo "belirsiz" sınıfındadır ve somut gönderim zinciri üzerinden değerlendirilmelidir. Terimlerin ayrımı için: EORI, KDV, IOSS ve OSS farkı.

2. Doğrudan, 150 avroyu aşan gönderiler

150 avroyu aşan gönderiler IOSS kapsamında değildir; bu gönderilerde Komisyon'un notlarına göre pazaryeri de ithal gönderide KDV açısından satıcı sayılmaz. Mal AB'ye girerken normal bir ithalat işlemi yapılır: gümrük vergisi ve ithalat KDV'si bu aşamada doğar. Beyan sahibinin kim olduğu ve teslim şeklinin (ithalat masraflarını kimin üstlendiği) önemi burada artar. Satıcı ithalatı üstleniyorsa, aşağıdaki depo senaryosundaki temsil sorusu bu model için de geçerlidir.

3. AB'deki depoya toplu sevkiyat (FBA ve benzeri modeller)

EORI sorusunun en çok gündeme geldiği model budur. Mallar henüz satılmadan, satıcının kendi stoku olarak AB'deki bir depoya gider. Bu durumda:

• Bir ithalat işlemi vardır. Mal depoya girmeden önce genellikle serbest dolaşıma sokulur; gümrük vergisi ve ithalat KDV'si bu aşamada doğar.
• İthalatçı tarafı satıcıdır. Malı AB'de satın alıp ithal eden bir alıcı olmadığı için, beyanın kimin adına verileceği sorusu satıcıya döner.
• EORI gündeme gelir. Avrupa Komisyonu'na göre AB dışındaki işletmeler gümrük beyanı verirken EORI numarasına ihtiyaç duyar. Numara, ilk gümrük işleminin yapılacağı ülkeden alınır.
• EORI tek başına yetmez. Birlik Gümrük Kodeksi'nin 170. maddesine göre beyan sahibi kural olarak AB'de yerleşik olmalıdır. AB dışındaki kişiler yalnızca ara sıra yapılan ve gümrük idaresinin haklı gördüğü beyanlarda bu şarttan muaf tutulabilir. Almanya bu istisnayı serbest dolaşıma giriş için "yılda 10'dan az" beyanla sınırlı tutuyor. Düzenli depo sevkiyatı bu istisnaya uymaz; AB'de yerleşik bir gümrük temsilcisi gerekir.

Depodan yapılan satışların KDV'si

Komisyon'un e-ticaret KDV açıklayıcı notlarına göre AB'de yerleşik olmayan bir satıcı, AB'de bulunan mallarını bir pazaryeri üzerinden AB'deki tüketicilere sattığında, malın değeri ne olursa olsun KDV açısından pazaryeri satıcı sayılır. Bu kural ülke içi satışları da AB içi mesafeli satışları da kapsar. Ancak bu kural:

• malı AB'ye getiren ithalat işlemini,
• ithalat KDV'sini ve onun kimin adına ödeneceğini,
• ithalat beyanındaki EORI ve beyan sahibi sorusunu

ortadan kaldırmaz. Depo modelinde satıcının bir AB ülkesinde KDV kaydına ihtiyaç duyup duymadığı, depolar arası stok hareketleri ve ithalat KDV'sinin nasıl geri alınacağı gibi sorular vergi danışmanıyla ayrıca değerlendirilmelidir.

Hangi ülkeden EORI?

Bir işletmenin yalnız bir geçerli EORI numarası olabilir; numara bütün AB'de kullanılır. AB'de kuruluşu olmayan satıcı, ilk gümrük işlemini yapacağı ülkeden başvurur. İlk sevkiyat Almanya'daki bir depoya gidiyor ve beyan orada verilecekse başvuru Almanya'ya yönelir; Almanya'nın 1 Ekim 2026'dan beri geçerli Zoll-Portal kuralları için: Almanya'dan EORI. Şirket başka bir AB ülkesinden zaten EORI almışsa, Almanya'ya yeni başvuru yapılmaz; Zoll'a göre başka bir AB ülkesinden numarası olan yabancı işletmeler Alman EORI numarası alamaz.

Pazaryeri satıcılarının en sık takıldığı noktalar

Bu noktalar bir başvuru reçetesi değildir; sorunun nerede çıktığını adlandırır:

• "Lojistik firması hallediyor" varsayımı. Lojistik ortağı taşımayı yapar; beyanın kimin adına, hangi temsil türüyle verileceği ve sorumluluğun kimde olduğu ayrıca konuşulmazsa sevkiyat gümrükte bekleyebilir.
• EORI'yi ithalat yetkisi sanmak. Numara şirketi tanımlar; beyan sahibi olma şartını karşılamaz.
• Teslim şekliyle gerçeğin uyuşmaması. Satış ya da taşıma sözleşmesinde ithalatı karşı tarafın üstlendiği yazıyorsa ama fiilen ithalatçı olacak bir AB tarafı yoksa, belgeler ile gümrükteki rol çelişir.
• KDV ile gümrüğü tek konu sanmak. Pazaryerinin KDV'yi tahsil etmesi, ithalat beyanını ve ithalat KDV'sini çözmez.
• İkinci numara almaya çalışmak. Her depo ülkesi için ayrı EORI gerekmez; ikinci başvuru ret ya da kayıt karışıklığı doğurabilir.

Kısa karar özeti

• Türkiye'den tüketiciye, 150 avroya kadar. EORI: Belirsiz; gönderim zincirine bağlı. Ana konu: KDV (IOSS), 3 avroluk gümrük vergisi.
• Türkiye'den tüketiciye, 150 avro üzeri. EORI: İthalatı satıcı üstleniyorsa gündeme gelir. Ana konu: İthalat beyanı, beyan sahibi.
• AB'deki depoya toplu sevkiyat. EORI: Çoğunlukla gerekli. Ana konu: EORI + AB'de yerleşik temsilci + KDV planı.
• AB'de kurulu şirket üzerinden satış. EORI: AB şirketi kendi ülkesinden alır. Ana konu: AB şirketi beyan sahibi olabilir.

Kaynaklar

• Avrupa Komisyonu — Economic Operators Registration and Identification number (EORI)
• Birlik Gümrük Kodeksi (AB) 952/2013, Madde 170 — Beyan sahibi
• Zoll — Release for free circulation (beyan sahibi ve ara sıra beyan istisnası)
• Zoll — Fragen und Antworten zur EORI-Nummer
• Avrupa Komisyonu — Register to OSS (Union, non-Union ve import scheme)
• Avrupa Komisyonu — VAT e-commerce açıklayıcı notları (Ekim 2020)
• Avrupa Komisyonu — Düşük değerli gönderilere 3 avroluk gümrük vergisi (29.06.2026)

Bilgiler son kontrol tarihinde kaynaklarla karşılaştırıldı. Gümrük kuralları ve başvuru kanalları değişebilir; güncel koşullar için ilgili gümrük idaresinin sayfası esastır.